gefluisterde taalwetenschap

Buitenaardse wezens zullen we niet begrijpen

De afgelopen jaren waren er diverse valse SETI-waarnemingen (SETI: zoektocht naar buitenaards leven), maar stel je voor dat het dit jaar zover is.

Misschien is de primeur voor een radiotelescoop in Rusland, of misschien voor een optische telescoop in de Verenigde Staten, maar in de loop van dit jaar ontvangt iemand ergens een signaal. Astronomen zijn skeptisch maar verwittigen hun collega’s en zetten toch andere telescopen over de hele wereld in. Het signaal is te specifiek of te vreemd om als natuurlijk fenomeen te worden beschouwd, en het herhaalt zichzelf stipt na een bepaald interval. Voorzichtig maar met enig enthousiasme raakt het nieuws bekend. We hebben een bericht van de sterren ontvangen!

Dus stellen we de interessante vraag: wat gebeurt er dan? (meer…)

Zullen buitenaardse wezens onze berichten begrijpen?

De afgelopen twee weken vroegen we ons af of er een universele taal bestond en of we de boodschappen van buitenaardse wezens zouden begrijpen. Maar wat met onze boodschappen? Zullen buitenaardse wezens die wel begrijpen?

De mens heeft tot dusver vier sondes de ruimte ingestuurd die platen of grammofoonplaten bevatten die hun oorsprong moeten verklaren aan iemand – of iets – die ze vindt. (meer…)

Is er een universele taal?

Het markante Oorlog der Werelden (War of the Worlds) van H.G. Wells uit 1898 was een van de eerste publicaties waarin buitenaardse ruimteschepen de atmosfeer van de aarde binnendrongen. Al meer dan honderd jaar lang denken mensen na over de implicaties en conflicten die kunnen ontstaan bij een eerste contact met mogelijk vijandige buitenaardse wezens.

Ongeveer tegelijkertijd begonnen we onze zoektocht naar een bewijs om onze schijnbare eenzaamheid in het heelal te weerleggen. (meer…)

Geleende leenwoorden

Een woord dat taal A leent aan taal B maar vervolgens opnieuw uit taal B ontleent, vaak in een gewijzigde betekenis, wordt in het Engels reborrowing of homing loan, in het Frans réemprunt, in het Duits Rückwanderer en in het Italiaans cavallo di retorno genoemd.

In het Nederlands hebben we er niet meteen een woord voor. Daarom heb ik er zelf geleend leenwoord van gemaakt. (meer…)

Kun je je moedertaal verliezen?

Je kunt je moedertaal verliezen, ook als volwassene. Maar hoe en waarom dit gebeurt, is complex en tegenintuïtief.

De meeste migranten die lange tijd in het buitenland verblijven, weten wat het is om een niet zo vlotte moedertaalspreker meer te zijn. Het proces is duidelijk: hoe langer je wegblijft, hoe meer je taal eronder lijdt. Maar zo vanzelfsprekend is het niet. (meer…)

Taalfamilies

De belangrijkste taalfamilies

Bijna alle talen die op onze wereldbol worden gesproken, worden ingedeeld in circa dertig taalfamilies.

Zo hoort ons Nederlands tot de Indo-Europese taalfamilie, een groep van 177 talen die in Europa en Zuid-Azië worden gesproken.

Maar hoe wordt zo’n taalfamilie bepaald? (meer…)

De taalkundige diversiteit van Papoea-Nieuw-Guinea

Als ik je vraag in welk land ter wereld de meeste talen worden gesproken, dan is de kans behoorlijk groot dat je India antwoordt. Met 22 officiële talen en honderden officieuze talen die alle samen door 1,3 miljard mensen worden gesproken, is India inderdaad een van de taalkundig rijkste landen ter wereld.

Maar India is op dat vlak niet opgewassen tegen een land in de Stille Zuidzee met slechts 7,6 miljoen inwoners: Papoea-Nieuw-Guinea. (meer…)