Taal is minstens 135.000 jaar oud: wat DNA ons vertelt over de oorsprong van menselijke communicatie

Wanneer begonnen mensen te praten? Het is een van de hardnekkigste raadsels in de wetenschap. Nieuw onderzoek biedt nu een verrassend antwoord, niet via fossielen of gereedschappen, maar via ons DNA. De conclusie: het vermogen tot taal moet minstens 135.000 jaar geleden al aanwezig zijn geweest bij onze voorouders.

(meer…)

In welke taal denken dove mensen?

Horende mensen hebben vaak een ‘innerlijke stem’ die hun gedachten als het ware uitspreekt. Maar hoe werkt dat bij mensen die nooit geluid hebben gehoord? Denken dove mensen in gebarentaal? In beelden? Of toch in woorden zonder klank? Het antwoord is verrassend gevarieerd en werpt een fascinerend licht op hoe flexibel ons brein omgaat met taal en denken.

(meer…)

Eeuwenoud raadsel opgelost: Nederlandse onderzoeker kraakt geheimschrift van de Dode Zeerollen

Meer dan zeventig jaar lang bleven twee mysterieuze manuscripten uit de grotten bij Qumran onleesbaar. Nu heeft Emmanuel Oliveiro van de Rijksuniversiteit Groningen als eerste het zogeheten ‘Cryptic B’-schrift ontcijferd. En de inhoud verrast. Geen ketterse geheimen, geen verboden kennis, maar vertrouwde bijbelse teksten, zorgvuldig versleuteld door een gemeenschap die haar geschriften blijkbaar liever voor zichzelf hield.

(meer…)

Hoeder van het Frans pleit voor regionale talen

De secretaris-generaal van de Académie française, Amin Maalouf, steunt een opmerkelijk initiatief: literatuur in streektalen een plek geven in het Franse onderwijs. Juist de man die moet waken over de zuiverheid en uitstraling van het Frans, blijkt een warm pleitbezorger van het Bretons, Elzassisch, Baskisch en Corsicaans.

(meer…)

Het lineair Elamitisch ontcijferd: een van de oudste schriften ter wereld geeft zijn geheimen prijs

Net als Champollion destijds bij de Egyptische hiërogliefen deed, is Dr. François Desset, postdoctoraal onderzoeker aan het departement Oudheidkunde van de Universiteit van Luik, erin geslaagd een van de oudste schriftsystemen te ontcijferen: het lineair Elamitisch. Dit schriftsysteem, dat werd gebruikt tussen 2300 en 1850 v.Chr. in wat nu het zuiden van Iran is, trotseerde jarenlang alle pogingen tot interpretatie. Het spannende verhaal van deze wetenschappelijke speurtocht is nu vastgelegd in een documentaire met steun van ARTE. De film gaat op 18 december in première aan de ULiège, in aanwezigheid van de regisseurs en de onderzoeker zelf.

(meer…)

Hoe het Duits Duitsland vormde, en niet andersom

Bekijk eens een taalkaart van Europa rond 1910, en vergelijk die met de situatie na 1945. Wat opvalt: het Duits kromp dramatisch. Gebieden in Polen, Tsjechië, Roemenië en de Baltische staten waar decennialang Duits werd gesproken, verdwenen van de kaart. Hoe kon het Duits ooit zó wijdverspreid raken, ver buiten de grenzen van wat we nu Duitsland noemen? En wat zegt dat over hoe het land zelf is ontstaan?

(meer…)

Wat is het Indonesisch eigenlijk?

Het Indonesisch is de officiële taal van Indonesië, de taal van het bestuur, het onderwijs, de arbeidsmarkt en de nationale media. Hoewel de taal historisch uit het Maleis is voortgekomen, heeft ze zich daarvan onderscheiden door invloeden van regionale talen uit de archipel, moderne woordvorming en een bijzonder rijk cultureel leven.

(meer…)