gefluisterd taalnieuws

Tibetaanse kinderen kunnen hun moedertaal niet meer leren

China eist dat Tibetaanse kinderen Chinees leren en belemmert het aanleren van het Tibetaans. En nu de leerplicht op drie jaar ligt, betekent dit dat de problemen al van op heel jonge leeftijd beginnen.

Al in augustus 2017 schreef een Tibetaanse vader een gedicht met daarin deze zin: “Ik stuur je niet naar de gemeentelijke kleuterschool, niet omdat ik de waarde van onderwijs niet inzie, maar omdat ik me niet op mijn gemak voel bij een directeur die een klas vertelt dat een kind dat Tibetaans spreekt geen goed kind is.”. Het gedicht werd op de app Wechat gedeeld door ouders die allemaal bezorgd werden omdat het voor hun kinderen steeds moeilijker wordt om de Tibetaanse cultuur op school te leren. Dat heeft geleid tot een onderzoek van de organisatie Human Rights Watch (HRW) naar de manier waarop het nieuwe onderwijsbeleid van China het leren van de moedertaal door Tibetaanse kinderen belemmert.

(meer…)

Castiliaans of Spaans?

Lichte consternatie bij de Spaanstaligen tijdens de uitzending van de Oscars van nog geen twee weken geleden.

In de eerste minuten van de show werd een nummer uit de film Frozen 2 gebracht, een nummer dat ook genomineerd was in de categorie Beste lied.

Het nummer werd naast het Engels ook in andere talen gebracht, onder meer door de Spaanse (en ook Catalaanse) zangeres Gisela en de Mexicaanse zangeres Carmen Saharí.

Toen Gisela zong, werd op het scherm weergegeven dat ze in het Castiliaans zong, maar bij Sarahí stond er Spaans.

De ene in het Castiliaans en de andere in het Spaans. Wat is het verschil?

Je kunt al raden dat er op sociale media meteen een hele discussie ontspon. De zangeressen zelf konden er gelukkig om lachen.

Maar hoe zit het nu eigenlijk? Is er een wezenlijk verschil tussen Castiliaans en Spaans?

Volgens de Koninklijke Spaanse Academie (Real Academia Española) zijn beide termen gelijkwaardig, betekenen ze precies hetzelfde en is de controverse rond welke van beide termen beter zou zijn op dit moment achterhaald. Toch valt de term ‘Spaans’ te verkiezen omdat die ondubbelzinnig verwijst naar de taal die door bijna vierhonderd miljoen mensen wordt gesproken.

De term Castiliaans wordt vooral in Spanje zelf gebruikt voor politieke en niet-taalkundige redenen, maar voor de rest van de wereld gaat het gewoon om Spaans.

De Amerikaanse organistoren van de Oscars hadden dus beter geen onderscheid gemaakt en bij beide zangeressen Spanish geschreven.

Barcelona, de stad met meer dan 300 talen

Barcelona is een multiculturele stad waar mensen van over de hele wereld wonen. Wie in de straten van de stad kuiert, kan onbekende talen horen, en die zijn lang niet alleen van toeristen afkomstig. In de Catalaanse hoofdstad leven bijna 392.000 buitenlanders die meer dan 300 verschillende talen spreken. Dat meldt de ngo Linguapax, die vorige week een rapport publiceerde ter gelegenheid van het Internationaal Jaar van de Inheemse Talen. Het spreekt daarin over de culturele rijkdom van de stad. Enkele van de meest gesproken talen, na het Catalaans en Spaans, zijn het Engels, Arabisch en Italiaans, gevolgd door vele ongewonere en beperkt vertegenwoordigde talen zoals het Berber, Urdu, Bengali, Quechua of Wolof. (meer…)

Peruviaans wetenschapper schrijft eerste thesis in Quechua

We horen heel wat tragische verhalen over inheemse talen die verdwijnen omdat hun laatste sprekers uitsterven, samen met de symbolische en sociale werelden die in die talen vervat zitten, tenzij ze door geschiedkundigen worden vastgelegd (of teruggevonden) en in musea worden gearchiveerd. Deze triestige maar noodzakelijke verhalen verhullen soms de miljoenen sprekers van inheemse talen over de hele wereld die verwaarloosd worden. (meer…)

Gaelic op de terugweg op de Schotse eilanden

Conchúr Ó Giollagáin

Het aantal sprekers van de Keltische taal Schots Gaelic is op de Schotse eilanden in tien jaar tijd sterk gedaald. Dat zegt professor Conchúr Ó Giollagáin, directeur van het Instituut voor taalwetenschap aan de University of the Highlands and Islands.

Volgens hem bevindt de taal zich op een kantelpunt.

In 2011 verklaarden nog 58.000 mensen dat ze Gaelic spraken. Dat zijn er nu maar 11.000 meer. Dat blijkt uit een onderzoek met uitgebreid veldonderzoek in de Westelijke Eilanden, Skye en Tiree, dat de professor volgend jaar zal publiceren.

Ó Giollagáin is van mening dat het bestaande beleid om Gaelic te bevorderen te veel de nadruk legt op het aanmoedigen van nieuwe sprekers, vooral in stedelijke gebieden, of het promoten van de taal als geërfde taal. Zonder een grondige wijziging van het beleid zal Gaelic verder blijven bestaan als een taal die op school wordt geleerd maar die in het dagelijkse leven niet wordt gebruikt.

De meeste mensen die met de taal werken bevestigen dat de taal zich op een kantelpunt bevindt. Nochtans is ze nog nooit zo zichtbaar geweest, dankzij tweetalige straatborden in heel Schotland maar ook door de bekende televisiereeks Outlander waarvoor de acteurs Gaelic moesten studeren.

En onlangs verleende de Schotse regering nog een subsidie van twee miljoen pond voor een vierde Gaelicsprekende basisschool in Glasgow. Tegelijkertijd organiseerde de stad net voor het eerst in bijna dertig jaar de Koninklijke Nationale Mòd, het grootste festival van Gaelic literatuur en traditionele liederen.

Brian Ó hEadhra, de adviseur kunst en cultuur bij Bòrd na Gáidhlig, de openbare instelling die verantwoordelijk is voor het Gaelic, is het niet eens met het pessimisme. Hij is ervan overtuigd dat mensen kunnen worden overtuigd om de taal vaker te gebruiken. In navolging van een soortgelijke campagne voor het Welsh worden sprekers van Gaelic aangespoord om de hashtag #cleachdi (of #gebruikhet) te gebruiken om hun wil aan te tonen om in de taal te converseren.

En vorige week maakte de app Duolingo bekend dat het Gaelic beschikbaar zou maken voor zijn meer dan 300 miljoen gebruikers.

Maar Ó Giollagáin blijft sceptisch: “Het gaat erom wat aandacht krijgt: de focus ligt op media, scholen, kunst, maar er is geen sociaal beleid dat de sprekersgroep zelf ondersteunt. Zo weten we dat de overdracht van de ene generatie op de volgende het belangrijkste is voor de overlevering van een taal, maar er is geen ondersteuning voor Gaelic sprekende gezinnen.”

Het aantal kinderen dat onderwijs in Gaelic bijwoont is dan wel drastisch gestegen, het blijven relatief kleine aantallen: 1032 in Glasgow, 427 in Edinburgh en 1145 in de Highlands. Maar de eerste kinderen die onderwijs in Gaelic genoten en nu jongvolwassenen zijn, hebben het moeilijk om de taal dagelijks te gebruiken. De voornaamste reden is dat vrienden en kennissen de taal niet spreken. Kortom, de sprekers van Gaelic leven te verspreid en vormen geen gemeenschap.

Bòrd na Gáidhlig denkt aan de oprichting van een soort taalhubs waar je zo kunt binnenwandelen om een potje Gaelic te praten. En scholen moeten meer nadruk leggen op de taal als communicatiemiddel. Maar het zal mogelijk nog veel meer inspanningen vergen om een alternatieve manier te vinden waarop de taal in een sociale omgeving kan worden gebruikt.
Over Schots Gaelic:
De taal vormt samen met Iers Gaelic, Manx Gaelic en het Shelta de Goidelische tak van de Keltische talen. Ze komen allemaal voor uit het Oudiers. Lange tijd werden de talen als identiek beschouwd, maar in de achttiende eeuw bleek dat de Schotten de in die tijd bestelde Iers-Gaelische Bijbels helemaal niet konden lezen. De verschillen waren zo groot dat er sindsdien een onderscheid werd gemaakt.

(bron: The Guardian)