gefluisterd taalnieuws

Kaaps krijgt officiële erkenning met de lancering van het eerste woordenboek

Na meer dan 300 jaar wachten is het zover: Kaaps – ook wel Afrikaaps genoemd – heeft een mijlpaal bereikt met de publicatie van zijn eerste drietalige woordenboek. Woorden als ‘djy’, ‘biesim’ en ‘klimeid’ staan nu voor het eerst op papier, vastgelegd in een werk dat niet alleen definities geeft, maar ook verhalen vertelt.

Het Kaaps Woordeboek/Wordbook/Dictionary is samengesteld door Quinten Williams, hoogleraar taalkunde aan de Universiteit van West-Kaapland (UWC). Het is de eerste formele poging om de taal toegankelijk en academisch erkend te documenteren en te bewaren.

(meer…)

LitNet: hoe het Afrikaans online een eigen thuis vond

Al meer dan 25 jaar biedt de website LitNet een digitaal onderkomen aan iedereen die het Afrikaans een warm hart toedraagt. Van geaccrediteerde wetenschappelijke artikelen tot creatief schrijfwerk, van actuele opiniestukken tot podcasts: dit Zuid-Afrikaanse platform bewijst dat een ‘kleine’ taal groot kan denken. En opvallend genoeg speelt ook het Nederlands een rol in dit verhaal.

(meer…)

Het Maleis: de verborgen verbindingstaal van Zuidoost-Azië

Meer dan 300 miljoen mensen spreken een vorm van Maleis, verspreid over Maleisië, Indonesië, Brunei, Singapore en delen van Thailand. Toch weten maar weinig westerlingen dat deze taal al eeuwenlang de lingua franca van de hele regio is. Een taal die kooplieden, koninkrijken en kolonisatoren met elkaar verbond, en die nu in het centrum staat van een opmerkelijk politiek debat: moet het Maleis een officiële taal van de ASEAN (Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties) worden?

(meer…)

Verhalen als verzet: hoe een moeder en dochter Afghaanse vluchtelingenkinderen hun taal teruggeven

In een binnenplaats in Delhi zingt een groep kinderen een Afghaans kinderliedje dat ze zelf nooit op school hebben geleerd. Ze zijn geboren in India, spreken vloeiend Hindi en Engels, maar weten nauwelijks hoe ze in het Dari ‘hallo’ moeten zeggen. Een moeder-dochterduo probeert daar verandering in te brengen, met boeken als wapen tegen het culturele geheugenverlies van de ballingschap.

(meer…)

Worden we een andere persoon als we een andere taal spreken?

Stel je voor: je schakelt van het Nederlands naar het Frans, Engels of Spaans, en plotseling voel je je anders. Niet alleen klinkt je stem anders, maar ook je gedachten, emoties en zelfs je identiteit lijken te verschuiven. Is dit herkenbaar? Volgens recent onderzoek in de psycholinguïstiek, cognitieve psychologie en taalkundige antropologie is dit geen toeval. De taal die we spreken, beïnvloedt niet alleen hoe we communiceren, maar ook hoe we de wereld waarnemen, en onszelf.

(meer…)

‘Anfent’ in plaats van ‘enfant’: de taalfouten van scholieren in Québec ontleed

Een analyse van duizend examenwerkstukken van basisschoolleerlingen uit Québec legt pijnlijk bloot waar het Frans van de jongste generatie wringt. ‘Anfent’ (enfant), ‘on aurais’ (on aurait), ‘cher Madame’ (chère Madame): de fouten zijn talrijk, maar volgens experts niet hopeloos. Sterker nog, ze bieden een routekaart voor beter taalonderwijs.

(meer…)

Taal is minstens 135.000 jaar oud: wat DNA ons vertelt over de oorsprong van menselijke communicatie

Wanneer begonnen mensen te praten? Het is een van de hardnekkigste raadsels in de wetenschap. Nieuw onderzoek biedt nu een verrassend antwoord, niet via fossielen of gereedschappen, maar via ons DNA. De conclusie: het vermogen tot taal moet minstens 135.000 jaar geleden al aanwezig zijn geweest bij onze voorouders.

(meer…)

Eeuwenoud raadsel opgelost: Nederlandse onderzoeker kraakt geheimschrift van de Dode Zeerollen

Meer dan zeventig jaar lang bleven twee mysterieuze manuscripten uit de grotten bij Qumran onleesbaar. Nu heeft Emmanuel Oliveiro van de Rijksuniversiteit Groningen als eerste het zogeheten ‘Cryptic B’-schrift ontcijferd. En de inhoud verrast. Geen ketterse geheimen, geen verboden kennis, maar vertrouwde bijbelse teksten, zorgvuldig versleuteld door een gemeenschap die haar geschriften blijkbaar liever voor zichzelf hield.

(meer…)

Hoeder van het Frans pleit voor regionale talen

De secretaris-generaal van de Académie française, Amin Maalouf, steunt een opmerkelijk initiatief: literatuur in streektalen een plek geven in het Franse onderwijs. Juist de man die moet waken over de zuiverheid en uitstraling van het Frans, blijkt een warm pleitbezorger van het Bretons, Elzassisch, Baskisch en Corsicaans.

(meer…)

Het lineair Elamitisch ontcijferd: een van de oudste schriften ter wereld geeft zijn geheimen prijs

Net als Champollion destijds bij de Egyptische hiërogliefen deed, is Dr. François Desset, postdoctoraal onderzoeker aan het departement Oudheidkunde van de Universiteit van Luik, erin geslaagd een van de oudste schriftsystemen te ontcijferen: het lineair Elamitisch. Dit schriftsysteem, dat werd gebruikt tussen 2300 en 1850 v.Chr. in wat nu het zuiden van Iran is, trotseerde jarenlang alle pogingen tot interpretatie. Het spannende verhaal van deze wetenschappelijke speurtocht is nu vastgelegd in een documentaire met steun van ARTE. De film gaat op 18 december in première aan de ULiège, in aanwezigheid van de regisseurs en de onderzoeker zelf.

(meer…)