De secretaris-generaal van de Académie française, Amin Maalouf, steunt een opmerkelijk initiatief: literatuur in streektalen een plek geven in het Franse onderwijs. Juist de man die moet waken over de zuiverheid en uitstraling van het Frans, blijkt een warm pleitbezorger van het Bretons, Elzassisch, Baskisch en Corsicaans.

Een onverwachte bondgenoot

De Frans-Libanese schrijver Amin Maalouf staat sinds 2023 aan het hoofd van de Académie française, de eerbiedwaardige instelling die al sinds 1635 de Franse taal beschermt en bevordert. Je zou verwachten dat hij elke bedreiging voor de hegemonie van het Frans met argusogen bekijkt. Maar het tegendeel is waar.

Maalouf schreef in 2025 een brief aan premier François Bayrou en onderwijsminister Élisabeth Borne, waarin hij pleit voor een bundel literaire werken in Franse streektalen, bedoeld voor docenten in het middelbaar onderwijs. Het doel: leerlingen bewust maken van de ‘rijkdom van de literaire productie’ in andere talen dan het Frans.

Florilangues: een bloemlezing van 32 teksten

Het initiatief komt van het Collectif pour les littératures en langues régionales, dat samen met specialisten de bundel Florilangues heeft samengesteld. De bloemlezing bevat 32 teksten in de oorspronkelijke taal, van het Elzassisch tot het Tahitiaans, van het Baskisch tot het Corsicaans, telkens met een Franse vertaling.

De selectie is indrukwekkend gevarieerd. Er staat een gedicht in het Provençaals van Frédéric Mistral, winnaar van de Nobelprijs voor Literatuur in 1904. Er is een kroniek in het Bretons van Pierre-Jakez Hélias, een kort verhaal in het Martinikaanse Creools van Raphaël Confiant, en een lied in het Picardisch van Alexandre Desrousseaux (beter bekend als P’tit Quinquin).

Geen taallessen, wel culturele verrijking

Het collectief benadrukt dat het niet gaat om het geven van taallessen in streektalen. Het doel is om literaire werken uit die tradities te presenteren, in het Frans of in tweetalige versies. En het liefst zouden leerlingen kennismaken met talen uit andere regio’s dan die van henzelf.

“Waarom zouden alleen leerlingen op de Antillen leren dat er een literatuur in het Creools bestaat?”, vraagt het collectief zich af. De gedachte erachter: de culturele rijkdom van Frankrijk reikt verder dan Parijs en het standaard-Frans.

Bayrou spreekt zelf Bearnees

Premier François Bayrou, aan wie de brief is gericht, spreekt zelf Bearnees, een Occitaanse taal uit de Pyreneeën. Of die persoonlijke achtergrond meespeelt in de ontvangst van het voorstel, moet nog blijken. Maar de steun van Maalouf geeft het initiatief in elk geval een onverwacht gezaghebbend podium.

Dat uitgerekend de hoeder van het Frans zich uitspreekt voor talige diversiteit, is veelzeggend. Het laat zien dat liefde voor taal niet per se exclusief hoeft te zijn. Wie het Frans koestert, kan tegelijk de waarde erkennen van het Bretons, het Corsicaans of het Creools.

---

Bron: Franceinfo, 16 juni 2025.