De afgelopen week was er opvallend veel taalnieuws te melden in het Verenigd Koninkrijk. Van historische erkenning voor minderheidstalen tot wetenschappelijke inzichten over hoe we woorden onthouden en hoe we overtuigender kunnen spreken. Een overzicht.

Schots en Gaelisch eindelijk officieel

Na eeuwen wachten is de Scottish Languages Act 2025 van kracht. Zowel Gaelisch (een Keltische taal) als Schots (een Westgermaanse zustertaal van het Engels) krijgen nu formele erkenning als officiële talen in Schotland. Voor Gaelisch is dit een versterking van de status die de taal in 2005 al kreeg, maar toen nog zonder het recht om de taal bij alle overheidsdiensten te gebruiken. Die beperking is nu opgeheven.

De wet verplicht Schotse ministers om taalstrategieën te ontwikkelen en bevordert onderwijs in beide talen. Lokale overheden kunnen voortaan ‘gebieden van linguïstisch belang’ aanwijzen. Er is 35,7 miljoen pond vrijgemaakt voor de uitbreiding van beide talen. Volgens de volkstelling van 2022 zijn er zo’n 70.000 vloeiende sprekers van Gaelisch en 1,5 miljoen sprekers van Schots, aantallen die veel hoger zouden liggen zonder de eeuwenlange pogingen om deze talen te onderdrukken.

Cornisch klimt op de ladder

En dan is er het Cornisch, de taal die enkele decennia geleden nog als uitgestorven gold. Dankzij het harde werk van taalactivisten veranderde UNESCO de status in 2010 van ‘uitgestorven’ naar ‘ernstig bedreigd’. Nu maakt de taal opnieuw een sprong voorwaarts.

Onder het Europees Handvest voor regionale of minderheidstalen is Cornisch – of Kernewek zoals sprekers het noemen – gepromoveerd naar ‘Deel III’. Daarmee krijgt het dezelfde status als Welsh, Iers en Gaelisch. Dit betekent dat het Verenigd Koninkrijk nu verplicht is maatregelen te nemen om Cornisch te bevorderen in het openbare leven in Cornwall: in onderwijs, overheidsdiensten en media.

Mooie woorden onthoud je beter

Nieuw onderzoek van de Universiteit van Wenen werpt een interessant licht op hoe we woorden onthouden. In een experiment met pseudowoorden – verzonnen woorden zoals clisious, smanious en drikious – bleek dat proefpersonen de woorden het best onthielden die ze het mooist vonden klinken.

Opvallend: de persoonlijke favorieten kwamen niet altijd overeen met wat de onderzoekers hadden voorspeld. We hebben blijkbaar allemaal onze eigen opvatting over wat een woord mooi maakt. De onderzoekers laten nog een vraag onbeantwoord: vinden we mooie woorden makkelijker te onthouden, of vinden we woorden mooi omdat we ze makkelijk onthouden?

Praat met je handen, wees overtuigender

Italianen mogen zich bevestigd voelen: uit onderzoek blijkt dat sprekers die ‘illustratieve’ handgebaren gebruiken, meer likes krijgen op TED Talk-video’s. Een team onder leiding van Giovanni Luca Cascio Rizzo analyseerde met behulp van AI meer dan 200.000 videofragmenten uit ruim 2000 TED Talks.

Illustratieve gebaren zijn bewegingen die visueel aansluiten bij de inhoud: je handen spreiden om afstand te tonen, of een golvende beweging maken om schommelingen aan te duiden. Sprekers die dit deden, werden beoordeeld als competenter, begrijpelijker en overtuigender. De verklaring? Hun boodschap was makkelijker te verwerken, een effect dat bekendstaat als processing fluency. Friemelen en andere niet-illustratieve bewegingen hadden overigens het tegenovergestelde effect: die leidden alleen maar af.

De meest verkeerd uitgesproken woorden van 2025

Tot slot: Babbel en het British Institute of Verbatim Reporters publiceren jaarlijks een lijst van de meest verkeerd uitgesproken woorden in het Verenigd Koninkrijk. Op de lijst van 2025 staan onder meer: Michelle Agyemang, Denzel Washington, Storm Éowyn, Glyndŵr National Park, Havaianas, Louvre, Mounjaro, Rayquaza en Alexander Skarsgård.

Kun jij ze allemaal correct uitspreken? Babbel heeft een uitspraakgids gepubliceerd om je pogingen te toetsen.